PM2.5 Bụi mịn
Hạt siêu nhỏ đường kính dưới 2,5 micromet — nhỏ hơn sợi tóc 30 lần. Chúng luồn sâu vào phế nang và đi thẳng vào máu, là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh hô hấp và tim mạch.
Chủ yếu từ: giao thông, đốt rác, công nghiệpTra cứu chỉ số AQI, bụi mịn PM2.5 và mức độ ô nhiễm không khí tại 63 tỉnh thành Việt Nam, cập nhật theo thời gian thực 24/7 kèm khuyến nghị sức khỏe.
Dữ liệu cập nhật hàng ngày, cập nhật tự động
| AQI | Mức độ | Ý nghĩa | Khuyến nghị |
|---|---|---|---|
| 0-50 | Tốt | Chất lượng không khí đạt tiêu chuẩn, nồng độ bụi mịn PM2.5 thấp và hầu như không gây rủi ro cho sức khỏe. | Tận hưởng mọi hoạt động ngoài trời, kể cả với trẻ em và người có bệnh nền. |
| 51-100 | Trung bình | Chấp nhận được với đa số. Bụi mịn PM2.5 có thể ảnh hưởng nhẹ đến nhóm nhạy cảm như người bệnh hô hấp, tim mạch. | Nhóm nhạy cảm nên hạn chế gắng sức ngoài trời kéo dài. |
| 101-150 | Kém (Nhạy cảm) | Nhóm nhạy cảm gồm trẻ em, người già và người mắc bệnh hô hấp bắt đầu bị ảnh hưởng bởi bụi mịn PM2.5. | Nhóm nhạy cảm nên ở trong nhà và đeo khẩu trang lọc bụi mịn khi ra ngoài. |
| 151-200 | Xấu | Mọi người bắt đầu chịu ảnh hưởng sức khỏe, nhóm nhạy cảm bị tác động nghiêm trọng hơn từ nồng độ PM2.5 cao. | Hạn chế ra ngoài, đeo khẩu trang N95 và bật máy lọc không khí trong nhà. |
| 201-300 | Rất xấu | Cảnh báo sức khỏe: toàn bộ dân cư có nguy cơ bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi phơi nhiễm bụi mịn PM2.5 kéo dài. | Tránh ra ngoài, đeo khẩu trang N95 bắt buộc và cho máy lọc không khí chạy tối đa. |
| 301+ | Nguy hại | Cảnh báo khẩn cấp: bụi mịn PM2.5 ở ngưỡng đe dọa sức khỏe cực kỳ nghiêm trọng cho tất cả mọi người. | KHÔNG ra ngoài, đóng kín cửa, bật máy lọc không khí liên tục và gọi cấp cứu nếu khó thở. |
Mỗi ngày, một người trưởng thành hít vào khoảng 11.000 lít không khí. Khi không khí chứa bụi mịn PM2.5, ozone hay khí độc, mỗi hơi thở đều mang theo rủi ro cho phổi, tim mạch và não bộ. Trang này giúp bạn theo dõi chỉ số AQI theo thời gian thực tại 63 tỉnh thành, hiểu con số ấy nói lên điều gì, và biết chính xác nên làm gì để bảo vệ sức khỏe cả gia đình.
Kéo hoặc chạm vào từng mức để xem ý nghĩa và khuyến nghị. Thang đo theo chuẩn US EPA (Hoa Kỳ).
Chỉ số AQI tổng hợp từ nhiều chất khác nhau. Dưới đây là những chất phổ biến nhất tại Việt Nam.
Hạt siêu nhỏ đường kính dưới 2,5 micromet — nhỏ hơn sợi tóc 30 lần. Chúng luồn sâu vào phế nang và đi thẳng vào máu, là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh hô hấp và tim mạch.
Chủ yếu từ: giao thông, đốt rác, công nghiệpHạt bụi đường kính dưới 10 micromet từ bụi đường, công trường xây dựng và phấn hoa. Gây kích ứng mắt, mũi, họng và làm nặng thêm các bệnh về phổi.
Chủ yếu từ: xây dựng, bụi đườngHình thành khi khí thải phản ứng dưới ánh nắng, nên thường cao nhất vào buổi trưa nắng gắt. Gây khó thở, đau ngực và ho, đặc biệt khi vận động ngoài trời.
Chủ yếu từ: khí thải + ánh nắngKhí từ động cơ xe và nhà máy nhiệt điện. Nồng độ cao ở khu vực đông xe cộ, làm viêm đường thở và giảm sức đề kháng với nhiễm khuẩn hô hấp.
Chủ yếu từ: xe cộ, nhiệt điệnSinh ra khi đốt than và dầu chứa lưu huỳnh. Gây co thắt phế quản, đặc biệt nguy hiểm với người hen suyễn, và là nguyên nhân của mưa axit.
Chủ yếu từ: đốt than, công nghiệpKhí không màu không mùi từ đốt cháy không hoàn toàn. Làm giảm khả năng vận chuyển oxy của máu, gây đau đầu, chóng mặt khi nồng độ cao trong không gian kín.
Chủ yếu từ: xe cộ, bếp thanKhi chỉ số AQI vượt ngưỡng an toàn, vài thói quen đơn giản có thể giảm đáng kể lượng bụi mịn bạn hít vào mỗi ngày.
Kiểm tra chỉ số trước khi ra khỏi nhà để lên kế hoạch cho cả ngày, nhất là khi có người già, trẻ nhỏ hoặc người bệnh hô hấp trong nhà.
Khi AQI trên 150, dùng khẩu trang N95 hoặc KN95 có khả năng lọc bụi mịn. Khẩu trang vải thông thường gần như không chặn được PM2.5.
Đóng cửa vào giờ cao điểm ô nhiễm và dùng máy lọc không khí có màng HEPA cho phòng ngủ, nơi bạn dành nhiều giờ nhất mỗi ngày.
Tập thể dục ngoài trời vào lúc không khí sạch nhất — thường là buổi chiều — và tránh các trục đường đông xe vào sáng sớm và giờ tan tầm.
AQI (Air Quality Index) là chỉ số chất lượng không khí, quy đổi nồng độ các chất ô nhiễm thành một con số duy nhất từ 0 đến 500+ để dễ theo dõi. Chỉ số càng cao, không khí càng ô nhiễm và càng có hại cho sức khỏe. Website sử dụng thang AQI theo chuẩn US EPA của Hoa Kỳ, được dùng phổ biến trên toàn thế giới.
PM2.5 là các hạt bụi có đường kính nhỏ hơn 2,5 micromet, đủ nhỏ để đi sâu vào phế nang phổi và thẩm thấu vào máu. Phơi nhiễm PM2.5 kéo dài làm tăng nguy cơ hen suyễn, viêm phổi, đột quỵ, nhồi máu cơ tim và ung thư phổi. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị nồng độ PM2.5 trung bình năm không nên vượt quá 5 µg/m³.
Chỉ số AQI và nồng độ các chất ô nhiễm trên website được cập nhật theo thời gian thực, làm mới mỗi giờ cho tất cả 63 tỉnh thành. Mỗi trang tỉnh còn có biểu đồ biến động AQI trong 24 giờ và thống kê theo ngày để bạn nắm được xu hướng.
Khi AQI vượt 100, nhóm nhạy cảm (trẻ em, người già, người bệnh hô hấp) nên hạn chế ra ngoài và cân nhắc dùng máy lọc không khí trong nhà. Khi AQI vượt 150, mọi người nên đeo khẩu trang N95/KN95 khi ra ngoài và bật máy lọc không khí trong phòng. Tra cứu chỉ số tại tỉnh của bạn để có khuyến nghị cụ thể theo thời điểm.
Mức độ ô nhiễm thay đổi liên tục theo mùa và thời tiết. Các tỉnh miền Bắc như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh thường ô nhiễm nặng hơn vào mùa đông do hiện tượng nghịch nhiệt. Bạn có thể xem bảng xếp hạng “Ô nhiễm nhất” và “Sạch nhất” cập nhật realtime ở phần trên của trang này.
Vào mùa đông, miền Bắc thường xảy ra hiện tượng nghịch nhiệt: lớp không khí lạnh nằm sát mặt đất bị lớp không khí ấm bên trên “úp” lại, khiến bụi mịn và chất ô nhiễm không phát tán lên cao được mà tích tụ lại. Kết hợp với thời tiết hanh khô, ít mưa và lặng gió, chỉ số AQI Hà Nội thường tăng cao từ tháng 10 đến tháng 3, đặc biệt vào sáng sớm.
Thông thường không khí sạch nhất vào buổi chiều (khoảng 13h–17h) khi nhiệt độ cao giúp phân tán chất ô nhiễm, và ô nhiễm nhất vào sáng sớm (5h–8h) cùng buổi tối (20h–23h) khi mật độ giao thông cao và không khí lắng đọng. Bạn nên xem biểu đồ AQI theo giờ ở trang tỉnh của mình để chọn thời điểm tập thể dục hoặc ra ngoài phù hợp.
Website sử dụng thang AQI theo chuẩn US EPA (Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ), thang đo được dùng phổ biến nhất trên thế giới với 6 mức từ Tốt đến Nguy hại. Cách tính này giúp bạn dễ dàng so sánh chất lượng không khí Việt Nam với các quốc gia và ứng dụng quốc tế khác.
Khi AQI dưới 100, hầu hết mọi người có thể tập thể dục ngoài trời bình thường. Khi AQI từ 100–150, nhóm nhạy cảm nên giảm cường độ và thời lượng. Khi AQI trên 150, nên chuyển vào tập trong nhà vì vận động mạnh làm bạn hít nhiều bụi mịn hơn. Người có bệnh hô hấp, tim mạch cần thận trọng hơn ở mọi mức.
Hiểu rõ nguồn phát thải giúp bạn dự đoán được khi nào và ở đâu không khí thường xấu nhất.
Hàng chục triệu xe máy và ô tô thải ra bụi mịn PM2.5, NO₂ và CO. Đây là nguồn ô nhiễm lớn nhất tại các đô thị như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, tăng mạnh vào giờ cao điểm sáng và chiều tối.
Các khu công nghiệp, nhà máy xi măng, thép và nhà máy nhiệt điện than phát thải SO₂, NO₂ và bụi mịn. Ảnh hưởng rõ nhất ở Quảng Ninh, Hải Phòng, Thái Nguyên và vùng lân cận khu công nghiệp.
Sau mỗi vụ mùa, việc đốt rơm rạ ở ngoại thành và các tỉnh đồng bằng khiến bụi mịn tăng đột biến. Đốt rác thải sinh hoạt tự phát cũng thải ra nhiều chất độc hại cho hô hấp.
Công trường, san lấp và xe tải chở vật liệu tạo ra lượng lớn bụi PM10 và PM2.5. Các khu vực đang đô thị hóa nhanh thường có nồng độ bụi cao quanh năm.
Vào mùa đông ở miền Bắc, lớp không khí lạnh giữ chất ô nhiễm sát mặt đất, khiến bụi mịn không phát tán được. Đây là lý do AQI Hà Nội thường rất cao từ tháng 10 đến tháng 3.
Bếp than tổ ong, đun nấu bằng củi và khói nhang trong không gian kín làm ô nhiễm không khí trong nhà — nơi mọi người dành phần lớn thời gian và ít khi để ý tới.
Chất lượng không khí ở Việt Nam không giống nhau giữa các mùa và các miền. Nắm quy luật để chủ động bảo vệ sức khỏe.
Ô nhiễm nặng nhất ở miền Bắc do nghịch nhiệt, hanh khô và ít mưa. AQI thường ở mức Xấu đến Rất xấu, đặc biệt vào sáng sớm.
Nồm ẩm, sương mù kết hợp bụi mịn khiến không khí đục và AQI dao động thất thường ở miền Bắc.
Mưa nhiều giúp rửa trôi bụi mịn, AQI cả nước thường ở mức Tốt. Tuy nhiên ozone mặt đất có thể tăng cao vào trưa nắng gắt.
Giai đoạn chuyển mùa, đốt rơm rạ sau vụ mùa khiến bụi mịn tăng ở các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ.
Ô nhiễm cao nhất cả nước, đặc biệt Hà Nội và các tỉnh công nghiệp. Nguyên nhân chính: giao thông, nhiệt điện, nghịch nhiệt mùa đông.
Chất lượng không khí nhìn chung tốt hơn nhờ gió biển. Đà Nẵng, Huế thường nằm trong nhóm sạch nhất cả nước.
TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh Đông Nam Bộ có ô nhiễm giao thông, công nghiệp nhưng ít chịu nghịch nhiệt nên AQI ổn định hơn miền Bắc.
Cùng một mức AQI nhưng tác động lên mỗi nhóm người là khác nhau. Đây là những nhóm cần lưu ý nhất.
Phổi đang phát triển và nhịp thở nhanh hơn người lớn khiến trẻ hít nhiều bụi mịn hơn trên mỗi cân nặng. Phơi nhiễm sớm làm tăng nguy cơ hen suyễn và ảnh hưởng phát triển phổi.
Hệ hô hấp và tim mạch suy giảm theo tuổi, dễ bị đợt cấp khi AQI tăng. Bụi mịn làm nặng thêm bệnh phổi mãn tính, tăng huyết áp và nguy cơ đột quỵ.
Người hen suyễn, viêm phế quản, COPD nhạy cảm với PM2.5 và SO₂. Không khí ô nhiễm có thể khởi phát cơn khó thở chỉ sau vài giờ tiếp xúc.
Bụi mịn đi vào máu gây viêm, làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và rối loạn nhịp. Nhóm này cần đặc biệt hạn chế gắng sức ngoài trời khi AQI cao.
Phơi nhiễm PM2.5 kéo dài liên quan đến sinh non và nhẹ cân. Bảo vệ không khí trong nhà và hạn chế ra ngoài lúc ô nhiễm là rất quan trọng.
Tài xế, công nhân xây dựng, người bán hàng rong tiếp xúc bụi mịn nhiều giờ mỗi ngày. Đeo khẩu trang đạt chuẩn là biện pháp bảo vệ thiết yếu.
Nồng độ bụi mịn PM2.5 trung bình năm được các tổ chức đánh giá theo những ngưỡng khác nhau. Con số càng thấp, không khí càng sạch.
* Giá trị trung bình năm. Việt Nam áp dụng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 05:2023/BTNMT về chất lượng không khí xung quanh.
Không phải khẩu trang hay máy lọc nào cũng chặn được bụi mịn PM2.5. Đây là những điều cần biết.
Chọn tỉnh thành của bạn để xem chỉ số AQI hôm nay, biểu đồ theo giờ và khuyến nghị sức khỏe chi tiết.